ravago

Zimska rezidba voća

Zimska rezidba voća

Osnovno pravilo orezivanja je da se uklone bolesne, oštećene i suve grane, kao i guste grane koje se međusobno presecaju

Zimska rezidba voćaka može se obavljati od opadanja lista pa do kretanja vegetacije, tj. obavlja se u periodu mirovanja vegetacije. Preporuka je da se rezidba ne obavlja ako su temperature niže od 0°C u periodu mirovanja.

Rezidba jabuke i kruške može se početi odmah posle opadanja lišća, a rezidba koštičavih voćnih vrsta (šljive, breskve, višnje, trešnje) svakako treba kasnije da počne, ali rezidbu raditi tako da se privede kraju do početka vegetacije.

Osnovno pravilo orezivanja je da se uklone bolesne, oštećene i suve grane, kao i guste grane koje se međusobno presecaju. Po pravilu grane se odstranjuju do kraja ne prikraćuju se. Prikraćuju se samo slabije i rodne grančice ili nešto jače grane, kako bi se razgranale. Osnovni zahvati koji se obavljaju u toku zimske rezidbe su proređivanje, prikraćivanje i savijanje grana.

Proređivanjem, se utiče na bolje osvetljavanje krošnje. Ukoliko se grančice ne proređuju skeletne grane ogole. Potreba za ovim zahvatom se naročito javlja kod mlađih stabala, u periodu formiranja uzgojnog oblika, ali i kod stabala u periodu plodonošenja. Rane koje nastaju rezom moraju se zagladiti i premazati voćarskim voskom.

Prikraćivanje se najčešće obavlja u toku formiranja uzgojnog oblika. Vrši se na pupoljku koji ima bočni položaj i na ovaj način se utiče na otvaranje krošnje. Vrši se nekoliko milimetara iznad pupoljka sa blago zakošenim rezom prema sredini pupoljka.

Savijanje grana ima za cilj da se smanji snaga rasta, ubrza plodonošenje, odnosno da se stvori više rodnih grančica.

Zimsku rezidbu voćaka u uzgoju treba svesti na što manju meru. One voćke koje se redovno orezuju bolje rode i stvaraju dovoljno rodnih pupoljaka iz kojih će se sledeće vegetacije razviti cvetovi. Orezane voćke imaju prozračnu i dobro osvetljenu krošnju što povoljno utiče na kvalitet plodova i zdravstveno stanje voćke, dok se u zgusnutim i zasenjenim krošnjama dugo zadržava vlaga nakon kiše pa su takve voćke sklonije bolestima.

Najčešće greške prilikom rezidbe

Rezidba voćaka je veoma važna pomotehnička mera od koje zavisi uspešnost bavljenja voćarskom proizvodnjom.

U većini slučajeva ovoj agrotehničkoj meri se ne poklanja dovoljno pažnje. Čest je slučaj da se ova mera uopšte ne primenjuje u voćnjaku, da se izvodi nestručno, ili tek "reda radi", tako da efekti koji treba da se ostvare rezidbom izostaju.

Prva grerška koja se napravi je prilikom samog podizanja voćnjaka, odnosno kada se sadnica ne posadi pravilno. Prilikom sadnje se ne vodi računa da kalem (spojno mjesto podloge i sorte) bude na potrebnoj visini iznad nivoa zemlje. Kod okulanata, odnosno sadnica bez prevremenih grančica kalem mora da bude 8-10 cm iznad nivoa zemlje, dok kod KNIP, odnosno sadnica sa prevremenim grančicama kalem treba da bude 10-15 cm iznad nivoa zemlje.

Posađena sadnica se uglavnom ne prekraćuje na visinu koja je potrebna za formiranje određenog uzgojnog oblika. Najčešće se prekraćuju na mnogo većoj visini ili se čak uopšte ne prekraćuju.

Na ovaj način se u startu otežava izvođenje svih neophodnih pomotehničkih mera u zasadu, a na ovaj način se sama voćka nepotrebno izdužuje. Kruna kod ovakvih voćaka se formira slobodno, što dodatno otežava izvođenje same rezidbe. U ovakvom slučaju svaka voćka je "priča za sebe" i zahteva drugačiji pristup rezidbi u odnosu na prethodnu voćku, sa čime se nepotrebno povećava vreme izvođenja same rezidbe.

Prilikom podizanja voćnjaka dovoljno pažnje se ne poklanja o pravilnom rasporedu grana u krošnji. Veoma je izražena pojava da se iz jednog čvora na stablu formira veći broj grana (nerijetko 5-7). U ovakvim zasadima često se dešava da usled tereta roda ili vremenskih neprilika (jak vetar ili obilne snežne padavine) dolazi do očenjivanja grana sa stabla. Na ovaj način dolazi do smanjenja rodnog potencijala i iscrpljivanja voćke. Nastale rane se lako mogu inficirati raznim patogenima, a u ekstremnim slučajevima može doći i do propadanja same voćke.

Nepoznavanje rodnih elemenata po voćnim vrstama i nestručno izvedena rezidba dovode do značajnog smanjenja prinosa. Takozvanim "štrickanjem" ili "šišanjem" sa voćaka se ukloni dobar deo rodnih elemenata i time direktno umanjuje očekivan prinos. Posebno kod jabučastih voćnih vrsta je izraženo prekraćivanje jednogodišnjih mladara, što se kod ovih voćnih vrsta nikada ne radi.

Veliki broj proizvođača voća i danas smatra da je sa izvođenjem zimske rezidbe završena ova pomotehnička mera. Zelena rezidba, koja je isto toliko važna kao i zimska, vrlo rijetko se ili čak uopšte ne primenjuje u zasadima. Pravilno i pravovremeno izvođenje zelene rezidbe određuje prinos naredne godine, jer se u drugoj polovini vegetacije vrši diferenciranje i razvoj cvetnih pupoljaka koji sledeće godine treba da donesu rod. Ukoliko se zelena rezidba ne obavi, ti pupoljci ostaju u senci i diferenciranje cvetnih pupoljaka je znatno smanjeno, što se negativno odražava na rod naredne godine. Previše gusta krošnja pogoduje razvoju biljnih bolesti i štetočina, zrenje plodova je otežano, oni su slabije obojeni u odnosu na karakterističnu boju za gajenu sortu, slabijeg su kvaliteta.

Kvalitetno obavljena zelena rezidba uveliko olakšava izvođenje zimske rezidbe, jer se zelenom rezidbom ukloni i preko 50% grana koje bi se i onako odstranile zimskom rezidbom. Izvođenjem određenih operacija zelenom rezidbom se vrši obnavljanje rodnog drveta i inicira formiranje obrastajućih grančica drugog i trećeg reda, na kojima će se formirati rodni elementi.

U cilju smanjenja prisustva bolesti i štetočina u voćnjaku preporučuje se da se iz zasada svo otpalo lišće, truli plodovi i grane koje se odbacuju zimskom ili zelenom rezidbom, iznosi iz voćnjaka i spaljuje.

Zimsku zaštitu voćnjaka najbolje je obaviti nakon provedene rezidbe jer je na ovaj način smanjen utrošak sredstava za zaštitu, sama voćka se kvalitetnije istretira, a utrošak preparata, koji nisu jeftini, je manji, pa se ostvaruju i značajni finansijski efekti.

Mr. Milana Mišić

(Nezavisne) 

Poslednja izmena
Prethodni članak
Zimsko prskanje voća
eu
Poljoprivrednik
NS tim
Savet za stampu
Agrobrand
Razvojni fond Vojvodine